19/9/2009 - OSI Referans Modeli
OSI Referans Modeli Bilgisayar ağları kullanılmaya başlandığı ilk zamanlarda sadece aynı üreticinin ürettiği cihazlar birbirleriyle iletişim kurabiliyordu. Bu da şirketleri tüm cihazlarını sadece bir üreticiden almalarını zorunlu kılıyordu. 1970’lerin sonlarına doğru ISO (International Organization for Standardization) tarafında, OSI (Open System Interconnection) modeli tanımlanarak bu kısıtlamanın önüne geçildi. Böylece farklı üreticilerden alınan cihazlar aynı ağ ortamında birbirleriyle haberleşebileceklerdi.
OSI Referans Modeli 7 katman (layer)’dan oluşmuştur. Bu katmanlar sırasıyla;
Application
Presentation
Session
Transport
Network
Data Link
Physical
Şimdi bu katmanları teker teker ayrıntılı bir şekilde inceleyelim.
a ) Application Layer (Uygulama Katmanı): Kullanıcı tarafından çalıştırılan tüm uygulamalar bu katmanda tanımlıdırlar. Bu katmanda çalışan uygulamalara örnek olarak, FTP (File Transfer Protocol), SNMP (Simple Network Management Protocol), pop3, smtp, nntp, telnet, http uygulamalarını verebiliriz.
b ) Presentation Layer (Sunuş Katmanı): Bu katman adini amacindan almiştir. Yani bu katman verileri uygulama katmanina sunarken veri üzerinde bir kodlama ve dönüştürme işlemlerini yapar. Ayrica bu katmanda veriyi sikiştirma/açma, şifreleme/şifre çözme, EBCDIC’dan ASCII’ye veya tam tersi yönde bir dönüşüm işlemlerini de yerine getirir. Bu katmanda tanımlanan bazı standartlar ise şunlardır; PICT ,TIFF ,JPEG ,MIDI ,MPEG.
c ) Session Layer (Oturum Katmanı): İletişimde bulunacak iki nokta arasındaki oturumun kurulması, yönetilmesi ve sonlandırılmasını sağlar. Bu katmanda çalışan protokollere örnek olarak NFS (Network File System), SQL (Structured Query Language), RPC (Revate Procedure Call), ASP (AppleTalk Session Protocol) ,DNA SCP (Digital Network Arcitecture Session Control Protocol) ve X Window DNS, ASR APPLE TALK verilebilir.
d ) Transport Layer (İletişim Katmanı): Bu katman iki düğüm arasında mantıksal bir bağlantının kurulmasını sağlar. Hata giderme imkanı sunan yada sunmayan protokolleri seçme imkanı verir. Ayrıca üst katmandan aldığı verileri segment’lere bölerek bir alt katmana iletir ve bir üst katmana bu segment’leri birleştirerek sunar. Bu katman ayni zamanda akış kontrolü (flow control) kullanarak karşı tarafa gönderilen verinin yerine ulaşıp ulaşmadığını kontrol eder. Karşı tarafa gönderilen segment’lerin karşı tarafta gönderenin gönderdiği sırayla birleştirilmesi işinden de bu katman sorumludur. End to end için güvenlidir. Bu katmanda çalışan protokollere örnek olarak netbeıu, tcp, udp, spx, nbp verilebilir. e ) Network Layer (Ağ Katmanı) : Bu katman , veri paketlerinin ag adreslerini kullanarak bu paketleri uygun ağlara yönlendirme işini yapar. Yönlendiriciler (Router) bu katmanda tanımIıdırlar. Bu katmanda iletilen veri blokları paket olarak adlandırılır. Bu katmanda tanımlanan protokollere örnek olarak RIP, IGRP, OSPF, EIGRP, IP, IPX, DDP, ARP, RARP, ICMP verilebilir. Bu katmandaki yönlendirme işlemleri ise yönlendirme protokolleri kullanılarak gerçekleştirilir. Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta da yönlendirme protokolleri ile yönlendirilebilir protokollerin farklı şeyler olduğudur. Bu katmanda kullanılan yönlendirme protokollerinin görevi ,yönlendirilecek paketin hedef’e ulaşabilmesi için geçmesi gereken yolun hangisinin en uygun olduğunu belirlemektir. Kısaca paketleri ele alır ve paht determition ile ilgilenir.
f ) Data Link Layer (Veri Bagı Katmanı) :Bitleri byte, byte ları frame dönüştürür, mac adres kullanarak ortama erişir. Network katmanından aldığı veri paketlerine hata kontrol bitlerini ekleyerek çerçeve (frame) halinde fiziksel katmana iletme işinden sorumludur. Ayrıca iletilen çerçevenin doğru mu yoksa yanlış mı iletildiğini kontrol eder, eğer çerçeve hatalı iletilmişse çerçevenin yeniden gönderilmesini sağlamak da bu katmanın sorumluluğundadır. Bu katmanda, iletilen çerçevenin hatalı olup olmadığını anlamak için CRC ( Cyclic Redundancy Check) yöntemi kullanılır. Switch’ler ve Bridge’ler bu katmanda tanımlıdırlar. Bu katmanda tanımlanan protokollere örnek olarak CRC, CDP, IEEE 802.3-802.2-802.5, DLCI, X.25, SLIP, VC, PVC, SLIP, HDLC, PPP, FRAME RELAY verilebilir. Bridge ve swicth ler bu katmana aittir. Data Link Layer kendi içinde ikiye ayrılır;
a-)LLC; Logical link control; layer 3 ile layer1 arasında transparent bir arayüz sağlar, burada 1 byte sap numarasını frame ekler ( sap ; protocolleri belirtir)
b-)Mac( Media Access Control ); Nic’ e ait sürücüler bu katmana aittir, protokollerden bağımsız çalışırlar.
Mac 48 bittir, ilk 24 bit üretici firmanın, Sonraki 24 bit karta ait tanımlayıcı koddur ( AUI denir).
Örnek; A0-CC-AC-03-55-b9
g ) Physical Layer (Fiziksel Katman):Verilerin fiziksel olarak gönderilmesi ve alınmasından sorumlu katmandır. 0 ve 1’ leri elektrik enerjisine dönüştürür. Repeater ve Hub’lar fiziksel katmanda tanımlıdırlar.Bu katmanda tanımlanan standartlar taşınan verinin içeriğiyle ilgilenmezler. . Repeater ve Hub’lar fiziksel katmanda tanımlıdırlar. Tüm kablolar( Utp, Coax, Fiber), tüm konektörler (ST, SC, V.24 ,V.35, RJ45 ,RS-422A, RS-232..), FDDI, ISDN, ATM, NIC, TOKEN RING bu katmana aittir.
|